Bánh chưng – Wikipedia tiếng Việt

Một cặp bánh chưng vuông chưa luộc được gói bằng khuôn với 4 lá, trong đó có 2 lá bên trong với mặt lá màu xanh thẫm quay vào áp với mặt phẳng gạo để tạo màu xanh cho bánh, và 2 lá bên ngoài quay mặt xanh thẫm ra ngoài

Bánh chưng (Hán-Nôm: 餅蒸, “chưng” trong “chưng cất”, nghĩa là hấp nước, nhưng thực tế bánh được nấu bằng cách luộc) là một loại bánh truyền thống của dân tộc Việt nhằm thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với cha ông với đất trời. Nguyên liệu làm bánh chưng gồm gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn, lá dong. Bánh thường được làm vào các dịp Tết của dân tộc Việt, cũng như ngày giỗ tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch).

Là loại bánh duy nhất có lịch sử vẻ vang truyền kiếp trong nhà hàng truyền thống lịch sử Nước Ta còn được sử sách nhắc lại, bánh chưng có vị trí đặc biệt quan trọng trong tâm thức của hội đồng người Việt và nguồn gốc của nó về truyền thuyết thần thoại tương quan đến hoàng tử Lang Liêu vào đời vua Hùng thứ 6. Sự tích trên muốn nhắc nhở con cháu về truyền thống lịch sử của dân tộc bản địa ; là lời lý giải ý nghĩa cũng như nguồn cội của Bánh Chưng, Bánh Giầy trong văn hóa truyền thống, đồng thời nhấn mạnh vấn đề tầm quan trọng của cây lúa và vạn vật thiên nhiên trong nền văn hoá lúa nước .

Theo cuốn Lĩnh Nam Chích Quái, mục “Truyện bánh chưng” (Chưng bính truyện-蒸餅傳):

Vua Hùng sau khi phá xong giặc Ân rồi, trong nước thái bình, nên lo việc truyền ngôi cho con, mới hội họp hai mươi hai vị quan lang công tử lại mà bảo rằng : ” Ai đem lễ vật hợp với ý của ta đến dâng cúng Tiên Vương cho tròn đạo hiếu thì ta sẽ truyền ngôi cho “

Các lang đua nhau đi tìm những vị trân kỳ, hoặc săn bắn, chài lưới, hoặc đổi chác, đều là của ngon vật lạ, nhiều không biết bao nhiêu mà kể. Duy có lang thứ mười tám tên là Lang Liêu, mẹ hàn vi, đã bị bệnh qua đời rồi, trong nhà lại ít người nên khó bề toan tính, ngày đêm lo ngại, ăn ngủ không yên. Chợt nằm mơ thấy thần nhân bảo rằng : ” Trong trời đất không có vật gì quý bằng gạo, vì gạo là vật để nuôi sống con người và hoàn toàn có thể ăn mãi không chán, không có vật gì hơn được. Nếu giã gạo nếp gói thành hình tròn trụ để tượng trưng cho Trời và lấy lá gói thành hình vuông vắn để tượng trưng cho Đất, ở trong làm nhân ngon, bắt chước hình trạng trời đất bao hàm vạn vật, ý niệm công ơn dưỡng dục của cha mẹ, như thế thì lòng cha sẽ vui, nhà ngươi chắc được ngôi quý “. Lang Liêu giật mình tỉnh dậy, vui mừng. Chàng lựa những hạt nếp trắng tinh, không sứt mẻ, đem vo cho sạch, rồi lấy lá xanh gói thành hình vuông vắn, bỏ nhân ngon vào giữa, đem luộc chín tượng trưng cho Đất, gọi là bánh chưng. Lại lấy nếp nấu xôi đem quết cho nhuyễn, nhào thành hình tròn trụ để tượng trưng cho Trời, gọi là bánh giầy. Đúng kỳ hẹn, Vua hội họp những con lại để mang lễ vật đến cúng Tổ tiên. Các lang mang tới toàn là sơn hào hải vị, duy chỉ có Lang Liêu đem bánh hình tròn trụ, bánh hình vuông vắn đến dâng. Hùng Vương lấy làm lạ hỏi Lang Liêu, Lang Liêu trình diễn như lời thần nhân đã bảo. Vua nếm thử thì thấy vị ngon vừa miệng ăn không chán, phẩm vật của những công tử khác không làm thế nào hơn được. Vua khen ngợi hồi lâu, rồi lấy lễ vật của Lang Liêu đem cúng tổ tiên. Vua dùng thứ bánh ấy để cung phụng cha mẹ trong những dịp lễ tết cuối năm. Thiên hạ mọi người đều bắt chước theo. Tục này còn truyền cho đến giờ đây, lấy tên của Lang Liêu, gọi là Tết Liệu. Hùng Vương truyền ngôi cho Lang Liêu ; hai mươi mốt bạn bè kia đều chia nhau giữ những phiên trấn, lập làm bộ đảng, trấn thủ những nơi núi non hiểm trở. Về sau, đồng đội tranh giành lẫn nhau, mỗi người dựng ” mộc sách ” ( hàng rào cây bằng gỗ ) để trùm kín, phòng vệ. Vì thế, mới gọi là Sách, hay là Trại, là Trang, là P.. Sách, hay Trại, Trang, P. khởi đầu có từ đây vậy

Quan niệm truyền thống cuội nguồn[sửa|sửa mã nguồn]

Một mái ấm gia đình đang gói bánh chưng cho ngày TếtTheo ý niệm phổ cập lúc bấy giờ, cùng với bánh tét miền Nam, bánh chưng tượng trưng cho ý niệm về ngoài hành tinh của người Việt xưa. Bánh có màu xanh lá cây, hình vuông vắn, được coi là đặc trưng cho đất trong tín ngưỡng của người Việt cổ và những dân tộc bản địa khác trong khu vực châu Á. Tuy nhiên, theo Giáo sư Trần Quốc Vượng, bánh chưng nguyên thủy có hình tròn trụ và dài, giống như bánh tét, đồng thời bánh chưng và bánh giầy tượng trưng cho nam và nữ trong tín ngưỡng phồn thực Nước Ta [ 1 ]. Bánh tét, sửa chữa thay thế vị trí của bánh chưng vào những dịp Tết trong hội đồng người Việt ở miền nam Nước Ta, theo Trần Quốc Vượng đây là dạng nguyên thủy của bánh chưng. Nhưng thuyết này của ông sai vì ông không nhớ ý niệm ” trời tròn, đất vuông “, bánh dày là tròn thì phải đi với một cặp là bánh chưng vuông. Điều này cũng tương quan tới một câu thành ngữ khác là ” mẹ tròn con vuông “. Hơn nữa ai cũng biết làm bánh hay nhào nặn thứ gì đó thành hình tròn trụ thì dễ nhưng tạo thành khối vuông thì khó. Không có ai nâng cấp cải tiến từ thứ dễ sang thứ khó mà không có lí do đơn cử hay dựa trên một sự trao đổi văn hóa truyền thống nào. Theo thuyết của ông là vốn từ đầu bánh chưng có dạng như bánh tét thì sau đó lại vô duyên vô cớ chuyển thành dạng hình vuông vắn ? Và dựa trên lí dó gì ? Và tại sao lại được đồng ý thoáng đãng trong dân gian ? Trong khi nếu ngay từ đầu bánh chưng có dạng hình vuông vắn, việc có thêm một dạng khác như bánh tét lại có nhiều câu vấn đáp thỏa đáng như : Giao lưu văn hóa truyền thống giữa người Kinh và người Tày ( bánh tày ), hoặc là do dạng bánh tét dễ luân chuyển và mang theo hơn vào thời gian khai hoang hoặc chinh chiến, …Gói và nấu bánh chưng, ngồi canh nồi bánh chưng trên nhà bếp lửa đã trở thành một tập quán, văn hóa truyền thống sống trong những mái ấm gia đình người Việt mỗi dịp tết đến xuân về .Khi sêu tết nhau Tặng bánh chưng thì người Việt có lệ Tặng Ngay một cặp bánh chứ không Tặng Ngay một cái lẻ .

Nguyên liệu làm bánh[sửa|sửa mã nguồn]

Các thành phần cơ bản và nguyên vật liệu làm bánh chưng

  • Lá dong: rửa từng lá thật sạch hai mặt và lau thật khô. Rửa càng sạch bánh càng đỡ bị mốc về sau. Trước khi gói, lá dong được người gói bánh dùng dao bài mài thật sắc (loại dao nhỏ chuyên dùng để gọt) cắt lột bỏ bớt cuống dọc sống lưng lá để lá bớt cứng, để ráo nước (nếu lá quá giòn có thể hấp một chút để lá mềm dễ gói). Một số vùng vẫn hay dùng lá chuối, trước khi gói nhúng nước sôi để dẻo. Lau thật khô trên lá, cắt cạnh nhỏ vừa gói bánh.
  • Gạo nếp: nhặt loại bỏ hết những hạt gạo khác, những viên sạn sỏi lẫn vào, vo sạch, ngâm gạo ngập trong nước cùng 0,3% muối trong thời gian khoảng 10-12 giờ tùy loại gạo và tùy thời tiết, sau đó vớt ra để ráo. Có thể xóc với muối sau khi ngâm gạo thay vì ngâm nước muối.
  • Đỗ xanh: Giã nhuyễn, ngâm nước ấm 40° trong 2 giờ cho mềm và nở, đãi bỏ hết vỏ, vớt ra để ráo. Nhiều nơi dùng đỗ hạt đã được đãi vỏ trong khi những nơi khác cho vào chõ đồ chín, mang ra dùng đũa cả đánh thật tơi đều mịn và sau đó chia ra theo từng nắm, mỗi chiếc bánh chưng được gói với hai nắm đậu xanh nhỏ. Cũng có một số nơi nhét sẵn thịt lợn vào giữa nắm đỗ.
  • Thịt lợn: Thịt heo đem rửa để ráo, cắt thịt thành từng miếng cỡ từ 2,5 đến 3 cm sau đó ướp với hành tím xắt mỏng, muối tiêu hoặc bột ngọt để khoảng hai giờ cho thịt ngấm.

Khâu chuẩn bị sẵn sàng nguyên vật liệu, vật tư cho bánh chưng đặc biệt quan trọng quan trọng để bánh hoàn toàn có thể dữ gìn và bảo vệ được lâu bền hơn không ôi thiu hay bị mốc. Thịt ướp dùng nước mắm, vo nếp không sạch, đãi đậu không kỹ hay rửa lá còn bẩn, không lau khô lá trước khi gói đều hoàn toàn có thể khiến thành phẩm chóng hỏng .

Quy trình gói bánh[sửa|sửa mã nguồn]

Bánh chưng được gói không khuôn tại một mái ấm gia đình làm bánh chưng bán tết, chiếc lá trong cùng quay mặt xanh vào trong để tạo màu cho nếp, 2 lá quay mặt xanh ra ngoài với dụng ý hình thứcThông thường có hai cách gói bánh chưng : gói bằng tay không hoặc gói theo khuôn hình vuông khoảng chừng 20 cm x 20 cm x 7 cm sẵn có. Khuôn thường làm bằng gỗ .Cách gói tay không thường thì như sau :

  • Rải lạt xuống mâm tròn tạo hình chữ thập.
  • Đặt 2 chiếc lá dong lên trên lạt, nằm chồng 1/2 theo chiều dài lá lên nhau, chú ý phải quay mặt trên của 2 lá ra phía ngoài và mặt kém xanh hơn (mặt dưới) vào trong. Lượt sau: 2 lá rải như lượt đầu nhưng vuông góc với lượt đầu, chú ý là lần này lại phải làm ngược lại, quay mặt trên lá (xanh hơn) lên trên, mặt kém xanh hơn, úp xuống dưới.
  • Gạo nếp, xúc 1 bát đầy đổ vào tâm của hình chữ thập, dùng tay gạt đều, tạo hình vuông mỗi cạnh 20 cm.
  • Lấy 1 nắm đỗ xanh bóp nhẹ và rải đều vào giữa vuông gạo đến gần hết bìa gạo.
  • Thịt lợn, lấy 1, 2 miếng tùy cỡ đã thái rải đều vào giữa bánh.
  • Lấy tiếp 1 nắm đỗ xanh nữa bóp nhẹ rải đều phủ lên trên thịt.
  • Xúc 1 bát gạo nếp đổ lên trên và phủ khỏa đều, che kín hết thịt và đỗ.
  • Gấp đồng thời 2 lá dong lớp trên vào, vừa gấp vừa vỗ nhẹ để tạo hình khối vuông.
  • Tiếp tục gấp đồng thời 2 lá dong lớp dưới vào như lớp trên, vừa gấp vừa lèn chặt nhẹ tay.
  • Dùng lạt buộc xoắn lại tạo thành hình chữ thập.
  • 2 bánh chưng buộc úp vào nhau thành một cặp.

Một số quy trình cơ bản trong quá trình gói bánh chưng vuông dùng khuônVới cách gói có khuôn những quá trình cũng được thực thi như trên. Tuy nhiên, người ta cắt tỉa bớt lá dong cho gọn ( vừa kích cỡ khuôn ) và đặt trước những lớp lá xen kẽ nhau vào trong khuôn ( 3 hoặc 4 lá, nếu gói 4 lá bánh sẽ vuông đẹp hơn. Khi đó thường thì 2 lá xanh quay ra ngoài xếp tại 2 góc đối xứng nhau, và 2 lá xanh quay vào trong để tạo màu cho bánh ). Sau khi đã cho nhân vào trong, những lớp lá lần lượt được gấp lại và sau đó được buộc lạt .Cách gói bánh có khuôn thì bánh đều nhau hơn và chặt hơn do được vỗ đều gạo, nén chặt, còn gói không khuôn thì bánh được gói nhanh hơn do đỡ mất công đo cắt lá theo size khuôn. Bánh được gói không khuôn thì mặt trên lá được quay ra ngoài, còn với bánh có khuôn thì mặt dưới lá lại được quay ra ngoài .

Lấy nồi to, dày với dung tích trên 100 lít tùy theo số lượng bánh đã được gói. Rải cuống lá dong thừa xuống dưới kín đáy nhằm mục đích tránh cho bánh bị cháy. Xếp lần lượt từng lớp bánh lên đến đầy xoong và xen kẽ các cuống lá thừa cho kín nồi. Đổ ngập nước nồi và đậy vung đun. Người luộc bánh thường canh giờ tính từ thời điểm nước sôi trong nồi và duy trì nước sôi liên tục trong 8 đến 12 giờ. Trong quá trình đun, thỉnh thoảng bổ sung thêm nước nóng để đảm bảo nước luôn ngập bánh (người thực hiện thường đặt sẵn ấm nước bên cạnh bếp đun bánh để tận dụng nhiệt lượng). Những chiếc bánh ở trên có thể được lật giở để giúp bánh chín đều hơn, tránh tình trạng bị lại gạo sau này. Trong lúc luộc từ 4 đến 5 tiếng, có thể lấy bánh ra, ngâm trong nước lạnh, thay một lượt nước mới khác, bánh sẽ rền, ngon hơn.

Ép bánh và dữ gìn và bảo vệ[sửa|sửa mã nguồn]

Sau khi luộc xong, vớt bánh ra rửa sạch lá trong nước lạnh cho hết nhựa, để ráo. Xếp bánh thành nhiều lớp, dùng vật nặng đè lên để ép bánh cho ra nước, chắc mịn ( tục gọi là để cho rền bánh ) và phẳng đều trong vài giờ. Hoàn tất quy trình ép bánh, bánh được treo lên chỗ khô ráo trong nhà để dữ gìn và bảo vệ .Bánh thường được treo ở nơi thoáng mát, không bụi bặm bụi bờ, ẩm thấp để tránh bị mốc và ôi thiu, tùy thời tiết hoàn toàn có thể để được hàng tháng trời không hỏng. Nhiều vùng thời xưa còn đưa bánh xuống ngâm dưới ao hoặc giếng nước để dữ gìn và bảo vệ, lá bánh với nhựa của gạo khi nấu là lớp màng ngăn nước lọt vào làm hỏng bánh. Cách ngâm nước dữ gìn và bảo vệ bánh chưng tương truyền gắn với sự tích vua Quang Trung tiến quân ra Bắc Hà vào dịp tết nguyên đán năm Kỷ Dậu ( 1789 ), nhân dân bỏ bánh chưng xuống ao, ngừng ăn tết nhằm mục đích hoàn tất cuộc đại phá quân Thanh và ăn tết muộn sau đó. Tuy nhiên, hiện cũng ít nơi còn sử dụng phương pháp dữ gìn và bảo vệ này .
Bánh chưng chấm mật mía

Trên bàn thờ ngày tết không thể thiếu bánh chưng và bánh giầy được bày theo cặp. Nhiều người cầu kỳ còn bóc bỏ lớp lá bên ngoài của bánh và gói lại bằng lá tươi mới, sau đó buộc lạt màu đỏ trước khi đặt lên bàn thờ.

Bánh chưng vuông thường được cắt chéo bằng chính lạt gói bánh đó. Cách cắt bánh vuông như vậy giúp cho mỗi miếng bánh đều có nhân đều nhau. Ngoài ra cũng thường thấy cách cắt bánh chưng vuông theo phương ngang và khi đó những miếng bánh ở giữa sẽ nhiều nhân hơn. Bánh chưng dài thường cắt lát ngang, gọi là ” đồng bánh ” .Bánh chưng thường được ăn cùng với dưa hành, nước mắm, xì dầu rắc chút bột tiêu. Ra sau tết, bánh hoàn toàn có thể bị lại gạo, bị cứng, khi đó người ta thường đem rán vàng trong chảo mỡ và ăn kèm với dưa góp .Bánh chưng cũng hoàn toàn có thể được chấm với mật mía, đặc biệt quan trọng ở một số ít tỉnh Bắc Trung Bộ như Thanh Hóa, Nghệ An, thành phố Hà Tĩnh [ 5 ] [ 6 ] .Đồng dao Nước Ta có câu :

“…Lấy đôi đũa đỏ
Cho thầy gãi lưng.
Bóc đồng bánh chưng
Cho thầy chấm mật…”

Bánh chưng dài[sửa|sửa mã nguồn]

Một chiếc bánh chưng vuông và một chiếc bánh chưng tày vừa được gói Bánh chưng vuông đã được bóc lá xắt miếng chéo

Các vùng trung du và miền núi phía Bắc, trong đó có Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hà Tây không thịnh hành gói bánh chưng hình vuông mà chủ yếu bánh chưng hình vuông chỉ dùng trong cúng lễ, phong tục địa phương chủ yếu gói và ăn dạng tròn dài, gọi là “bánh chưng dài”, hay “bánh tày”.[cần dẫn nguồn] Bánh tày còn là loại bánh Tết ở được sử dụng chủ yếu ở trung du và tại nhiều vùng dân tộc thiểu số miền Bắc Việt Nam. (Xem bài bánh tét)

Bánh chưng dài thường được gói với rất ít đỗ ( đậu xanh ), và rất ít hoặc không có thịt, mục tiêu để dành ăn lâu bền hơn vào những ngày sau tết, xắt thành từng lát bánh rán vàng giòn hơn và ăn ngon hơn. Bánh chưng dài hoàn toàn có thể lá chít thay cho lá dong, với 2 đến 4 lá xếp theo chiều dọc, rải gạo, đỗ theo chiều của lá và quấn bằng lạt giang đã được nối bằng phương pháp đặc biệt quan trọng để bó chặt chiếc bánh và dễ bóc, dễ dữ gìn và bảo vệ hoàn toàn có thể lên tới 3 tháng .Cũng thường thấy một kiểu bánh chưng khác, bánh chưng ngọt, không sử dụng thịt trong nhân bánh, đường trắng được trộn đều vào gạo và đỗ. Một số vùng khi thực thi bánh chưng ngọt còn trộn gạo với gấc, cho màu đỏ đẹp. Khi gói bánh chưng ngọt thường người ta không quay mặt xanh của lá dong vào trong .Bánh tét ở miền Nam cũng được gói thành đòn dài với nguyên vật liệu tựa như như bánh chưng nhưng được gói bằng lá chuối .

Một số loại bánh chưng[sửa|sửa mã nguồn]

Bánh chưng Nghệ An[sửa|sửa mã nguồn]

Tại Nghệ An có bánh chưng Vĩnh Hòa được gói thành từng cặp hai chiếc một, từng cái có hình kim tự tháp cụt chứ không vuông vức như bánh chưng thường thì .

Bánh chưng Nhật Lệ[sửa|sửa mã nguồn]

Bánh chưng gù[sửa|sửa mã nguồn]

Bánh chưng ngũ sắc[sửa|sửa mã nguồn]

Là loại bánh chưng có 5 màu được cho là tượng trưng cho ngũ hành : Kim – Thủy – Mộc – Hỏa – Thổ [ 7 ]. Gạo màu xanh sử dụng từ nước của lá riềng xay, màu vàng từ nghệ tươi, màu đỏ của gấc, màu tím từ nếp cẩm hoặc màu nước lá cẩm. Khi gói bánh, người gói bánh dùng lá ngắn từng loại gạo ra 5 góc trên khuôn gói bánh. Khi đã đổ gạo vào từng vị trí và lèn chặt, người ta rút những lá tạm ngăn ra và gói kín lại. Ngoài sắc tố mê hoặc thì bánh chưng ngũ sắc còn có mùi vị rất thơm. 5 màu là 5 vị khác nhau, hòa quyện vào nhau nên rất dễ ăn, không bị ngấy .

Bánh chưng gấc[sửa|sửa mã nguồn]

Bánh chưng gấc có phần nếp màu đỏ, thơm ngậy vị gấc. Gạo làm bánh chưng được trộn với ruột gấc giống như chuẩn bị sẵn sàng gạo đồ xôi gấc. Cách gói bánh giống như gói bánh chưng thường tuy nhiên thường không quay mặt lá dong màu xanh vào trong để tránh làm bánh bị lẫn mau. Làng Tranh Khúc, Thanh Trì, TP.HN có nghề truyền thống cuội nguồn làm loại bánh chưng này .

Bánh chưng cốm[sửa|sửa mã nguồn]

Nguyên liệu để làm bánh chưng cốm là cốm khô cùng với gạo nếp ngâm với lá thơm tạo màu xanh cũng như mùi thơm đặc trưng. Nhân bánh chưng cốm thường là nhân ngọt, đỗ xanh được nấu giống chè kho, cũng có thêm thịt nạc bên trong. Khi được cắt ra, bánh chưng cốm cũng có 5 sắc tố : Màu vàng ngà của nhân đậu xanh, màu đỏ hồng của thịt lợn ninh nhừ, màu trắng thấp thoáng của nếp dẻo, màu xanh vàng của lá dong hay lá chuối, màu xanh ngọc của cốm. Bánh rất ngon, bùi và thơm hương cốm .

Bánh chưng cẩm[sửa|sửa mã nguồn]

Bánh chưng đen ( với màu đen được làm từ tro rơm nếp ) của người Dao, Nước TaBánh chưng cẩm ( hay còn gọi là bánh chưng đen ) là món bánh chưng truyền thống cuội nguồn của 1 số ít dân tộc bản địa ở vùng núi phía Bắc Nước Ta như người Tày [ 8 ], người Thái [ 9 ], người Dao [ 10 ]. Nguyên liệu làm bánh mang đậm mùi vị vùng cao : những cọng rơm nếp to, mọng, vàng được gặt về rửa sạch, sau đó phơi khô và đem đốt thành tro, vò mịn, dùng miếng vải xô rây lấy phần mịn nhất của tro. Gạo nếp sau khi được vo thật sạch được trộn cùng với tro mịn từ gốc rơm, dạ sao cho những hạt nếp tròn mây mẩy được bảo phủ bởi màu đen của tro. Nhân của món bánh này được người Tày trộn thêm cả hành vào nhân thịt mỡ cùng với hạt tiêu vỡ bọc ngoài là đậu xanh. Lá để gói bánh chưng cẩm là những chiếc lá dong rừng bánh tẻ khổ nhỏ có màu xanh đậm .

Bánh chưng nhân thịt gà, cá[sửa|sửa mã nguồn]

Ngoài việc bánh chưng gói với nhân thịt lợn, người ta cũng sửa chữa thay thế bằng thịt gà hoặc cá hồi. Cá hồi làm nhân bánh cắt miếng bằng bàn tay, được ướp qua gia vị và hạt tiêu. Bánh luộc trong 12 tiếng theo tiêu chuẩn bánh chưng truyền thống cuội nguồn. Mỗi chiếc bánh có khối lượng khoảng chừng 800 gram .

Bánh chưng nhân thập cẩm[sửa|sửa mã nguồn]

Đây là dạng bánh chưng phổ biến ở miền Nam. Nhân bánh gồm đậu xanh, thịt dọi, tôm khô, hạt điều, mỡ phần và trứng muối.

Kỷ lục về bánh chưng[sửa|sửa mã nguồn]

Chiếc bánh chưng làm tại làng nghề bánh chưng truyền thống lịch sử Làng Ước Lễ, huyện Thanh Oai, TP.HN nhân ngày Tết Nguyên đán Nhâm Ngọ ( 2002 ) đã được Sách Kỷ lục Guinness công nhận là chiếc bánh chưng lớn nhất quốc tế [ 11 ]. Bánh nặng 1,4 tấn do 50 nghệ nhân làng Ước Lễ làm ra từ 330 kg gạo nếp, 100 kg đậu xanh, 100 kg thịt lợn, gói bằng 1.500 chiếc lá dong và nấu trong một nồi thép cao trên 2 m trong hơn 72 giờ. [ 12 ]

Bánh chưng trong thơ văn[sửa|sửa mã nguồn]

Trong câu đối phổ cập về sản vật ngày Tết, người ta thấy sự xuất hiện của bánh chưng như một giá trị vật chất và ý thức không hề thiếu trong dân tộc bản địa Nước Ta :

Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh.
Viết về loài bánh ngon này, nhà thơ Trần Thịnh đã chắp bút viết bài thơ “Tấm bánh thần kỳ”. Bài thơ này viết về Sự tích Bánh chưng – bánh giày. Hai loại bánh này được chàng trai tên là Lang Liêu – con của Vua Hùng thứ 18 – làm ra khi được một vị thần mách bảo khi chàng nằm mộng lúc đang ngủ. Và kể từ đó, bánh chưng và bánh giày (ngày nay là bánh tét) vẫn được lưu truyền cho đến bây giờ và thưòng được sử dụng trong mỗi độ Tết đến Xuân về.
Nội dung bài thơ như sau:
Lang Liêu gói ghém gọn gàng
Lá dong xanh buộc lạt giang nhuộm hồng
Vua Hùng nâng bánh bằng lòng
Vuông tròn trời đất càng trông càng mừng
Bóc ra thêm những lạ lùng
Nếp thơm đỗ mịn nhưng chung thịt hành
Thần dân cũng nếm ngon lành
Xưa nay ai dễ đạt thành thế đâu
Vua truyền giữ lại mai sau
Cháu con đi tiếp nhịp cầu ông cha
Lộc xuân chia khắp mọi nhà
Muôn đời không hết đậm đà thơm ngon
Cánh đồng lúa mới xanh rờn
Bánh chưng, bánh tét vẫn còn đến nay
Lang Liêu một thoáng về đây
Bàn tay nhân ái, bàn tay thần kỳ.

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

We will be happy to hear your thoughts

Leave a reply